WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Zona - Herpes Zoster

Het Varicella zoster virus is een bepaalde virusstam die behoort tot de herpes virussen. Herpes virussen worden onder meer getypeerd doordat ze levenslang aanwezig kunnen blijven in de zenuwknopen (ganglia). De virusdeeltjes kunnen later terug actief worden met ziektetekens tot gevolg. Andere voorbeelden van herpes virussen zijn het herpes labialis virus – dat koortsblaasjes veroorzaakt – en het herpes genitalis virus: de verwekker van genitale herpes.

Varicella zoster veroorzaakt de kinderziekte waterpokken (ook wel windpokken of wijnpokken genoemd). De meeste mensen krijgen tijdens hun kindertijd deze aandoening om er dan immuniteit tegen op te bouwen. Het virus verdwijnt echter niet helemaal uit het lichaam: het blijft latent (=slapend) aanwezig in de spinale ganglia: de zenuwknopen rond het ruggenmerg.

Het virus kan tientallen jaren later plots terug actief worden, vaak door een vermindering van de immuniteit van de patiënt. De ziekte die hieruit ontstaan noemt men gordelroos, zona of herpes zoster. Net als bij waterpokken worden bij zona blaasjes op de huid gevormd.

Symptomen

Zona is een erg pijnlijke huidaandoening waarbij er blaasjes gevormd worden ter hoogte van de huid. De blaasjes blijven beperkt tot één of meer dermatomen: delen huid die door dezelfde zenuwbaan worden bezenuwd. Dit is zichtbaar als een duidelijk afgelijnde aangetaste regio op de huid. Typisch is dat de letsels zich slechts aan één zijde van het lichaam bevinden: links of rechts.

Het meest typische ziekteteken van zona is de pijn of het brandend, tintelend gevoel op de huid.

Het eerste zichtbare teken is een rode uitslag die enkele dagen later optreedt. De uitslag ontwikkeld tot met vocht gevulde blaasjes die openbarsten en korsten vormen.

Zona kan gepaard gaan met koorts, hoofdpijn en buikpijn.

De blaasjes verdwijnen redelijk snel, maar de pijn die ermee gepaard gaat kan lange tijd blijven, vooral bij oudere mensen.

Indien de nervus trigeminus (de vijfde gelaatszenuw) is aangetast, kan ook zenuwuitval ter hoogte van het gezicht optreden. Bijkomende ziektetekens, zoals gedeeltelijke verlamming van de gelaatsspieren en een verminderd gehoor, kunnen dan optreden. Dit syndroom is ook gekend als het Syndroom van Ramsay Hunt.

Eén op vijf mensen met zona ontwikkelen een aandoening die gekend is als post-herpetische neuralgie. Post-herpetische neuralgie betekent letterlijk zenuwpijn na herpes. Mensen met deze aandoening blijven pijn hebben op de plaats van de letsels die door zona veroorzaakt werden tot maanden na het verdwijnen van de letsels.

Behandeling

Net zoals dat voor windpokken, die door hetzelfde virus worden veroorzaakt, het geval is wordt ook gordelroos meestal door de eigen lichaamsafweer met succes bestreden. Een snelle behandeling kan echter de symptomen verminderen en de kans op complicaties verkleinen.

Hoe vroeger in het ziekteverloop gestart wordt met de behandeling, hoe groter de kans op succes.

De behandeling bestaat uit het toedienen van de antivirale medicijnen: medicijnen die de vermenigvuldiging van het virus tegengaan. Dit zijn dezelfde medicijnen die ook gebruikt worden tegen koortsblaasjes die ook door een herpesvirus worden veroorzaakt.

De pijn kan aangepakt worden met pijnstillers. Indien nodig kunnen ook corticosteroïden gebruikt worden die de ontsteking van de zenuwen tegengaan.

Preventie

Er bestaat een vaccin tegen de waterpokken. Dit wordt toegediend aan kinderen tussen 12 en 18 maanden oud. Het vaccin wordt tevens aangeraden voor oudere kinderen en volwassenen die nooit waterpokken kregen.

Het vaccin garandeert niet dat de ingeënte persoon nooit waterpokken of zona zal krijgen, maar het vermindert de kans aanzienlijk en indien de infectie toch doorbreekt zijn de ernst van de ziekte en de kans op complicaties aanzienlijk minder.

Er bestaat ook een specifiek vaccin is ontwikkeld om zona of zona tegen te gaan. Het wordt toegediend aan ouderen boven de leeftijd van 60 jaar die al dan niet waterpokken gehad hebben.

Ook dit vaccin biedt geen garantie op het uitblijven van zona, maar het zal wel de ernst van de ziekte en het risico op post-herpetische neuralgie verminderen.

Grote delen van dit artikel zijn overgenomen met toestemming van gordelroos.net