WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Geschiedenis van de Stethoscoop - Deel VI


Josef äkoda

De ontwikkeling van nieuwe lichamelijke onderzoeksmethoden voor diagnoses was de grootste verdienste van de Tsjechische arts Josef äkoda (1805-1881). De ontdekking van de percussie-methode in 1796 en de daaruit voortvloeiende auscultatie leidde in 1836 tot äkodaĎs eerste publicatie '‹ber die Perkussion' in de 'Medizinische JahrbŁcher des k.k. ÷sterreichen Kaiserstaates', die echter weinig aandacht trok. Integendeel, omdat hij tijdens zijn periode als assistent-arts in het Weense 'Allgemeines Krankenhaus' zijn klinische studies in nauw verband bracht met pathologische anatomie en zijn superieuren hem daarin niet volgden, plaatsten ze hem als straf over naar de ziekenafdeling voor krankzinnigen. De patiŽnten daar waren niet opgezet met zijn onderzoeken, vooral niet met de percussiemethode. äkoda publiceerde heel wat werken over percussie: '‹ber den Herzstoss und die durch die Herzbewegungen verursachten TŲne und Łber die Anwendung der Perkussion bei Untersuchung der Organe des Unterleibes' in 1837; '‹ber Abdominaltyphus und dessen Behandlung mit Alumen crudum' in 1838; 'Untersuchungsmethode zur Bestimmung des Zustandes des Herzens', '‹ber Pericarditis in pathologisch-anatomischer und diagnostischer Beziehung' en '‹ber Piorrys Semiotik und Diagnostik' in 1839; '‹ber die Diagnose der Herzklappenfehler' in 1840. In 1839 publiceerde hij zijn klein, maar voor vele jaren onovertroffen meesterwerk 'Abhandlung Łber die Perkussion und Auskultation', dat heel regelmatig in verschillende talen vertaald werd en dat hem een universele faam als diagnosticus opleverde. De grootste verdienste van äkoda was om aan te tonen dat niet de ziekte zelf kenmerkende geluiden veroorzaakte, maar wel de veranderingen in de fysieke toestand van de organen. De bekroning van zijn carriŤre kwam in 1846, toen hij tot Professor Pathologie benoemd werd aan de 'Universitšt Wien'.

image1000_1.jpg

In zijn lezingen minimaliseerde de eminente Franse arts Pierre-Charles Alexandre  Louis (1787-1872) het belang van de stethoscoop, waarin hij stelde:

"In tegenstelling tot Laennec is het nu toegelaten dat het naakte oor geluiden opvangt, eventueel met behulp van een stethoscoop; en het gebeurt inderdaad dikwijls dat door dit instrument te gebruiken de voornaamste geluidschakeringen aan ons voorbijgaan. De gevallen waarin we directe auscultatie moeten verkiezen zijn zeer zeldzaam en het is dikwijls noodzakelijk om de indirecte auscultatie als oplossing te gebruiken om duidelijk te bepalen wat anders obscuur zou blijven " (1837).


Henry Clutterbuck

De Engelse medisch auteur Henry Clutterbuck (1767-1856) lanceerde 'The Medical and Chirurgical Review', een tijdschrift dat maandelijks tweemaal verscheen. Hij was een sterk verdediger van aderlatingen en kleineerde in 1839 in ťťn van zijn publicaties de via een stethoscoop bekomen informatie:

"Aangenomen dat het juist is, komt het meestal te laat om nog van praktisch nut te kunnen zijn ".

Piorry Stethoscope

Een Piorry stethoscoop gemaakt van ebbenhout, met ivoren plessimeter met vingergrepen en een kleiner ivoren oorplaat van rond 1840.


Charles James Blasius Williams

Charles J.B. Williams (1805-1889), een bekende arts uit Londen, was een autoriteit op het vlak van longziekten. Hij voerde innovatieve experimenten uit op honden, konijnen, vee en zelfs ezels, waarbij hij het volgende aantoonde:

  1. Luchtwegen trekken samen als respons op elektrische stimulatie.

  2. De geobserveerde contracties worden bijna helemaal door belladonna en stramonium (anticholinergica) verhinderd.

  3. De responsen verdwijnen in de tijd.

  4. Morfine belemmert de geobserveerde responsen.

  5. Het toedienen van irriterende vloeistoffen in het tracheale lumen produceert dezelfde responsen.

De thesis voor zijn doktersdiploma in Edinburgh luidde 'On the Blood and its Changes by Respiration and Secretion'.

Hij studeerde in het Parijse l'HŰpital La Charitť, waar Laennec het onderzoek van de borst en het gebruik van de stethoscoop doceerde. Gestimuleerd door de opleiding van Laennec, keerde Williams terug naar Londen om er de waarde van de stethoscoop in klinische geneeskunde te onderzoeken en om de bevindingen ervan te interpreteren. In 1825 poogde Laennec de oorsprong van de uit het hart en de longen gegenereerde geluiden te verklaren. Sommige verklaringen vertoonden barstjes en Williams besloot om de oorsprong van de hart- en longgeluiden te interpreteren.

image1030.jpg

In 1832 verbeterde Williams de stethoscoop door er een flexibel tussenstuk aan toe te voegen.

image1002.jpg

Sir Henry Halford

Drie jaar nadat hij Laennec had verlaten schreef Williams in 1928 de bundel 'Rational Exposition of Physical Signs', opgedragen aan Sir Henry Halford (1766-1844), een andere arts van Welshe origine, die van 1820 tot 1824 President was van The Royal College of Physicians. Halford zelf gebruikte echter nooit een stethoscoop.

image1003.jpg

Sulpice Antoine Fauvel

Tegen de tijd dat het boek gepubliceerd werd had Williams akoestiek gestudeerd en deze kennis toegepast voor het interpreteren van borstpercussie en -auscultatie. Williams nam deel aan een debat over de oorsprong van hartgeluiden. Eerst schreef hij dat de eerste harttoon voortkwam uit een musculaire contractie van het hart maar later concludeerde hij dat hij voornamelijk te wijten was aan het sluiten van de mitralis en driedelige kleppen, waarbij de musculaire contractie een mindere rol vervulde. Williams stelde dat de oorsprong van de tweede harttoon de plotse sluiting van de semilunaire kleppen was. Dit concludeerde hij na een vivisectie op ezels, waarbij de cardiale cyclus gevisualiseerd werd als een stethoscoop op het blootgelegde hart geplaatst werd. Hij deed het werk samen met James Hope (1801-1841), een eminent arts en fysioloog uit het St Georgeís Hospital. Williams en Hope claimden elk het auteurschap van dit werk, wat tot vijandschap tussen beiden leidde. Medische historici ondersteunden de claim van James Hope als voornaamste organisator van het werk. Een student Matthew Bailie Gairdener (1808-1888) kende de tweede harttoon eveneens toe aan het sluiten van de semilunaire kleppen. In 1830 presenteerde hij aan de Royal Medical Society of Edinburgh zijn opinie, die gebaseerd was op een uitgebreide studie en niet op vivisectie. Volgend op het werk van Laennec leverde Williams in 1835 een klaardere beschrijving van de ruis bij een mitrale stenose, die in 1843 verder verbeterd werd door de Franse arts Sulpice Antoine Fauvel (1813-1884)

Door experimenten op honden demonstreerde Charles B.J. Williams (1805-1899) ook dat bronchiale hyperreactiviteit een pathofysiologische basisproces is van astma.

In 1830 vestigde Williams zich als arts in Londen. Hij publiceerde in 1828 zijn eerste boek 'Rational Exposition of Physical Signs in Diseases of the Chest' en de derde editie ervan in 1840 was getiteld 'The Pathology and Diagnosis of Diseases of the Chest'. In 1843 schreef hij 'Principles of Medicine', dat een standaard tekst werd en in verschillende edities verscheen. Zijn laatste grote medische publicatie 'Pulmonary Consumption', die hij samen met zijn zoon Charles Theodore Williams (1838-1912) schreef, werd in 1871 uitgegeven.

image1004.jpg

Sir John Forbes

In 1841 werden Williams en de Schotse arts Sir John Forbes (1787-1861), de vertaler van de werken van Laennec, als eerste artsen aangesteld in het 'Hospital for Consumption and Diseases of the Chest', dat later bekend werd als Brompton en dat speciaal was opgericht voor de behandeling van tuberculose. Williams had een ongeŽvenaarde ervaring in borstgeneeskunde en tijdens zijn dertig jarige carriŤre in Brompton verzamelde hij een recordaantal van 26.000 patiŽnten.


Een tweedelige monaurale stethoscoop van Charles J.B. Williams van rond 1837.


Dokter James Hope

Hoewel heel wat Engelse artsen verantwoordelijk waren voor de mentaliteitsverandering rond de nieuwe diagnostische techniek, was vooral James Hope (1801-1841) een belangrijke verdediger van het gebruik van de stethoscoop in de medische praktijk. Hij toonde aan dat artsen een juiste diagnose konden stellen door de stethoscoop te gebruiken voor auscultatie.


In oktober 1820 startte James Hope (1801-1841) zijn studies geneeskunde aan de University of Edinburgh. Tijdens het tweede jaar presenteerde hij een paper over hartziekten. Hopeís eerste introductie tot directe auscultatie via de stethoscoop gebeurde in 1824 toen hij huisarts werd in de Royal Edinburgh Infirmary. Zijn collega huisarts Alexander Hannay (1812-1879), die de directe auscultatie bij Laennec in Parijs geleerd had, bracht hem in contact met de stethoscoop. Op dat ogenblik was het toestel zowat gemeengoed in Edinburgh. De thesis van Hope ging over de diagnose van een aorta aneurisma via auscultatie, hoewel zelfs Laennec pessimistisch was over het maken van die auscultatorische diagnose.

image1005.jpg

Auguste Francois Chomel

Na het beŽindigen van zijn studies in Engeland reisde Hope naar Parijs om er zijn medische opleiding verder te zetten. Hij werd er klinisch klerk van Auguste Francois Chomel (1788-1858), professor klinische geneeskunde in l'HŰpital La Charitť, die eveneens een opvolger was van Laennec. Het was in die periode dat Hope de techniek en de waarde van de stethoscoop en de directe auscultatie echt leerde kennen. In 1829 bij zijn terugkeer in Londen maakte hij voor een klinische diagnose constant gebruik van het toestel.

Op dat ogenblik was het vooroordeel tegen auscultatie in Engeland nog sterk aanwezig. In de memoires over haar man schreef mevrouw Hope in 1842:

"Dokter Hope besliste om al deze vooroordelen weg te nemen en hij deed dat op een zeer verstandige manier. Nooit sprak hij in het voordeel van auscultatie, maar hij liet de realiteit voor zich spreken. Bij het bed van ieder borstgeval werd hij altijd met een stethoscoop gezien en een krant in de hand; van allen nam hij de meeste notities en schreef hij de diagnose zo gedetailleerd mogelijk op en alvorens tot een post mortem onderzoek over te gaan, plaatste hij zijn schrijven publiek op tafel zodat iedereen het kon lezen; zijn diagnose was steevast correct. Hij trok spoedig alle aandacht, meestal werd zijn diagnose gevraagd en hardop voorgelezen; de accuraatheid ervan deed iedere objectie verstommen en alle intelligente en eerlijke mannen werden overtuigd van het nut van de stethoscoop".

image1006.jpg image1007.jpg

Thomas Hodgkin          Sir Dominic Corrigan

Hopeís voornaamste onderzoek was gewijd aan de auscultatorische bevindingen over aorta regurgitatie. Hope was het niet eens met de idee van Laennec dat de eerste harttoon te wijten was aan een contractie van de ventrikels en de tweede harttoon aan die van het atrium. De aanwijzingen volgend van zijn Engelse collegaís Thomas Hodgkin (1798-1866) en Sir Dominic Corrigan (1802-1880), voerde Hope experimenten uit op ezels. Na verdoving legde hij het hart bloot en was hij in staat om een verband te leggen tussen de via de auscultatie gehoorde harttonen en de bewegingen van het kloppend hart. Hij riep de hulp in van die andere zeer prominente arts Charles J. B. Williams (1805-1889). Zij namen een dissectiehaak en plaatsten hem in de pulmonale arterie en daarna in de aorta, waarmee ze de aortaklep verhinderden om te sluiten. Hierdoor stopte de tweede harttoon, die terugkwam als de haken verwijderd werden, waardoor ze concludeerden dat de toon het gevolg was van het sluiten van de klep.

In 1831 publiceerde Hope zijn boek 'Treatise on Diseases of the Heart', in 1834 volgde 'Morbid Anatomy with abundant illustrated plates'. Hopeís naam was gemaakt als arts en als expert in borstziekten, vooral die van het hart. Hij was zeer trots op zijn auscultatiewerk en enkele jaren later werd aangekondigd dat hij ťťn van de eerste artsen was die de ausculatatie in Engeland introduceerde. Hij realiseerde zich dat artsen het gebruik van de stethoscoop veel te traag aanvaardden, omdat ze schrik hadden om een nieuwe techniek aan te leren. Daarom besloot hij om in juli 1838 een publieke demonstratie te geven over het gebruik van de stethoscoop. Hij liet zijn medewerker het evenement beschrijven in de London Medical Gazette zodat diegenen die niet aanwezig konden zijn, de resultaten ervan toch zouden kennen.

image1008.jpg image1009.jpg

Robert J. Graves           William Stokes

Het experiment, bedoeld om de stress en de schrik voor het aanleren van directe auscultatie te temperen, was een groot succes. Nochtans uitten de Ierse artsen Robert J. Graves (1797-1853) en William Stokes (1804-1878) hun bezorgdheden.

"Wij hebben bezwaar tegen het hele optreden".

Zij verzetten zich niet tegen het gebruik van de stethoscoop, maar wel tegen de idee dat het gebruik ervan eenvoudig aan te leren was. Hope antwoordde dat als anderen niet met zijn bevindingen akkoord gingen, zij de test zelf maar eens moesten doen. Een beroemd arts beantwoordde de oproep, hij koos zes patiŽnten uit, schreef zijn diagnose op en daagde de auscultatie uit meer licht op de patiŽnten te werpen dan hij had gedaan. Hij kwam niet verder dan de eerste patiŽnt, waarvan hij zei dat het hydrothorax was, hij verzuimde zijn diagnose neer te schrijven. Maar Hope aanvaardde de uitdaging, onderzocht de patiŽnt en schreef het volgende:

'Hypertrofie en dilatatie van het hart. Hydropericardium. Longen emfysemateus vergroot, manco aan eender welke hydrothorax.'

Bij het daaropvolgend post mortem onderzoek waren beiden aanwezig. Eerst las Hope zijn diagnose voor en zijn opponent hield het bij zijn originele opinie. Er werd geen vocht gevonden in de pleurale caviteiten, Hopeís diagnose was op ieder punt correct.

Hope gebruikte nog andere methodes om het aanvaarden van de stethoscoop te verhogen. Op dat ogenblik was het bij professoren de gewoonte om prijzen toe te kennen aan exceptionele lezingen van hun studenten. Hope breidde die praktijk uit naar het aanleren van de directe auscultatie. De prijs was een stethoscoop, versierd met een zilveren band, waarop de naam van de winnaar was gegraveerd.


Een stethoscoop uit 1839 door James Hope aan ťťn van zijn medische studenten geschonken. Hij is gemaakt van kersenhout en ivoor en is gemodelleerd naar de Piorry stethoscoop. Hope ontwikkelde een ivoren oorstuk dat gekromd was zodat het beter in het oor paste. De stethoscopen werden in London gefabriceerd door James Grumbridge (1770-1856). In de zilveren band staat gegraveerd: "Prize for auscultation awarded to C.J. Freeman by Dr. Hope, 1839".

In zijn boek 'Treatise on Diseases of the Heart', presenteerde Hope gevallen die het belang van de directe auscultatie illustreerden voor de diagnose van hartziekten. De laatst gepresenteerde casus was er eentje uit het St. Bartholomewís Hospital, gedateerd 4 mei 1839. Hope schreef:

"Het volgend geval is een curiositeit, gezien het een groter aantal ruisen presenteert (namelijk zes, met inbegrip van die zeldzame, de directe mitralis) dan ik ooit gehoord heb in eender welk ander geval: nu zal blijken dat ze met grote klaarheid ontrafeld werden door een student! Deze jongeheer was James Freeman, een leerling uit mijn klas over de praktijk van de geneeskunde, die dit jaar op briljante wijze mijn prijs voor auscultatie won. Ik geef dit geval weer in zijn eigen woorden, waarvan ik de juistheid heb nagegaan door persoonlijk onderzoek van de patiŽnt."

Ongelukkig genoeg stierf de patiŽnt op 27 mei 1839 en was deze zaak reeds gedrukt als deel van de tekst die Hope in juni 1839 publiceerde. Dus voegde hij een appendix toe die de bevindingen over de autopsie van de patiŽnt bevatten en die bevestigden:

"De diagnose van Mr. Freeman, en de opmerkingen erover door de schrijver, werden op elk detail gecontroleerd...... Ik kan alleen maar aandacht vragen voor de omstandigheden dat dit opmerkelijk complexe geval ontrafeld werd door een jonge student, die drie maanden voordien geen kennis had van valvulaire diagnose".

In 1841 stierf Hope op 40-jarige leeftijd aan tuberculose.

extad/saturatiemeter.com

Bereken Je BMI

Geef je lengte en gewicht:
cm
kg