WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Geschiedenis van de Stethoscoop - Deel IV

De monaurale stethoscopen worden nog altijd regelmatig gebruikt om de hartslag van ongeboren baby’s te beluisteren. In de loop der jaren werden nog vele andere stethoscopen ontwikkeld, gemaakt uit verschillende materialen zoals houtsoorten (dennenhout, ebbenhout, cederhout), metalen buizen, gutta-percha (een soort plastiek), ivoor, metaal, rubber.

image994.jpg

Eén vroege gebruiker van de stethoscoop was de Engelse gynaecoloog Joseph Mortimer Granville (1833-1900), die er eentje van Laennec had gekocht.

Het prototype van de stehoscoop van Laennec Het prototype van de stehoscoop van Laennec

Deze stethoscoop is de zogenoemde derde versie van de Laennec stethoscoop, heel waarschijnlijk rond 1820 in Engeland ontwikkeld.

Andere artsen namen spoedig de methode van Laennec over en in 1820 eisten sommige patiënten zelfs dat hun arts hen met een stethoscoop moest onderzoeken. Een arts zonder stethoscoop liep het risico ervan verdacht te worden dat hij niet bij zijn tijd bleef.

Sir James McGrigor
Sir James McGrigor

Sir James McGrigor (1771-1858) wordt als de vader van de Royal Army Medical Corps beschouwd, hij hervormde dat hele departement ook grondig. Zo introduceerde deze Schotse arts in 1821 de stethoscoop, richtte hij veldhospitalen op voor soldaten die tijdens de strijd gewond waren en verbeterde hij de standaarden van netheid en hygiëne.

Ondanks de populariteit van de stethoscoop bleef stijgen, waren er toch nog heel wat twijfelaars. Sommige artsen dachten dat ze als dwaas overkwamen als zij zich met een houten cilinder in het oor aanboden. Anderen beweerden dat de stethoscoop ongemakkelijk om meenemen was en stelden in vraag of hij werkelijk efficiënter was dan het directe beluisteren met het oor.

Sir John Forbes
Sir John Forbes

De Schot Sir John Forbes (1787-1861) was een uitmuntende arts en beroemd omwille van zijn Engelse vertaling van Laennec’s 'De L'Auscultation Mediate'. Toen hij aan die vertaling begon, geloofde Forbes niet in percussie of auscultatie. In de eerste editie van zijn boek schreef hij dan ook:

"... dat de stethoscoop niettegenstaande zijn waarde, ooit algemeen gebruikt zal worden, betwijfel ik..."

Hij baseerde zijn opinie op de moeilijkheden om het gebruik van de stethoscoop aan te leren en om ervaring te winnen. Ook schreef hij:

"... de voordelige applicatie vraagt veel tijd en veroorzaakt heel wat problemen zowel voor de patiënt als voor de arts..."

image995.jpg image996.jpg

Sir James Clark                William Henry Duncan 

Het originele werk van Laennec bevatte verschillende casussen, die het belang van een auscultatie en percussie documenteerden om tot een finale diagnose te komen. Forbes 'vergat' deze gevallen in zijn eerste vertaling. Het was enkel bij het beëindigen van zijn werk dat hij door de idee gefascineerd werd dat auscultatie en percussie werkelijk een groot inzicht gaven over borstziekten. Hij beloofde zijn werk te herzien als er een tweede editie van Laennecs boek gepubliceerd werd. Wat uiteraard gebeurde en Forbes includeerde in zijn nieuwe vertaling alle gevallen van Auenbrugger, Corvisart en Laennec. Tussen 1821 en 1834 publiceerde hij die vertaling in vier edities en werd hij ook een groot voorstander van het gebruik van de stethoscoop. Hij werd de lijfarts van Queen Victoria (1819-1901). Forbes vermeldde in zijn publicaties ook dat zijn collega's Sir James Clark (1788-1870) en William Henry Duncan (1805-1863)  Edinburgh de enige tijdgenoten waren die auscultatie een eerlijke kans hadden gegeven.

Thomas Davies
Thomas Davies

Thomas Davies (1792-1839) was in Engeland één van de eerste stethoscoop-gebruikers. Deze Britse arts studeerde bij Laennec maar er was nog een andere link. Beiden waren namelijk Kelten en vooral Laennec had grote interesse voor de Bretoense taal, die hij met Welsh vergeleek als hij met Davies sprak. In 1824 opende Davies een praktijk in Londen, waar hij lezingen hield over long- en hartziekten, die nadien in de 'London Medical Gazette' gepubliceerd werden. In 1839 na zijn dood zette zijn zoon Herbert Davies (1818–1885) zijn interesse in stethoscopie verder door er de akoestische kenmerken van te bestuderen en ook zijn kleinzoon Arthur Templar Davies (1858–1929) werd een bekend longarts.

Thomas Hodgkin
Thomas Hodgkin

De Britse arts Thomas Hodgkin (1798-1866) was ook een vroege gebruiker van de stethoscoop. Tussen 1820 en 1821 studeerde hij samen met Laennec en in 1822 publiceerde hij een boek over het gebruik van de stethoscoop. Hij wordt beschouwd als één van de meest prominente pathologen uit zijn tijd en tevens als pionier van de preventieve geneeskunde. Het meest bekend is hij omwille van zijn eerste verslag uit 1832 over de ziekte van Hodgkin, een vorm van lymfoom en bloedziekte, die 33 jaar later naar hem werd genoemd.

Een abstract uit de London Times van 19 december 1824:

"A wonderful instrument called de stethoscope, invented a few months ago ... is now in complete vogue in Paris."

vrij vertaald

"Een schitterend, enkele maanden geleden uitgevonden instrument, met de naam stethoscoop, …. is nu volop in de mode in Parijs".

Auguste François Chomel
Auguste François Chomel

In 1827 volgde Auguste François Chomel (1788-1858) Laennec op als hoofd Klinische Geneeskunde in het Parijse l’Hôpital de La Charité. Uiteraard was hij als leerling van Laennec een groot voorstander van auscultatie. Hij was een belangrijk lid van de beweging pathologische anatomie, die gebaseerd was op wetenschappelijk onderzoek van Bichat, Laennec en Bayle. In 1828 beschreef hij als eerste een type van acute polyneuritis, dat later bekend werd als het syndroom van Guilain-Baré-Strohl.

Gezien auscultatie meer en meer gebruikt werd, begon de stethoscoop een compactere en draagbare vorm aan te nemen. Er werden heel wat verbeteringen gedaan aan de versie van Laennec, de meest opmerkelijke was die van de Franse arts Pierre Adolphe Piorry (1797-1879) in 1828. Piorry voegde er een ander diagnostisch instrument aan toe, de 'plessimeter', een ivoren, metalen of glazen plaatje waarop de arts met een percussiehamer klopt om de toon helder en gelijkmatig te maken.

Pierre Adolphe Piorry
Pierre Adolphe Piorry

Pierre Adolphe Piorry (1794-1879) vond niet alleen de plessimeter uit maar bedacht ook de termen toxine, toxemie en septicemie. In 1816 behaalde hij zijn doktersdiploma met het eindwerk 'Du danger de la lecture des livres de médecine par les gens du monde!'. De uitvinding van de stethoscoop door Laennec en diens werk 'De l'Auscultation Médiate', inspireerden hem om ook een bijdrage te leveren aan de percussie. In 1826 resulteerden zijn opzoekingen in het op punt stellen van de plessimeter, die hij in 1828 in 'De la Percussion Mediate' beschreef.

plessimeter plessimeter
Een typische plessimeter door Piorry ontwikkeld

image997.jpg

De originele Piorry stethoscoop was vervaardigd uit hout en had een ivoren oor- en borststuk. Het toestel kon met of zonder verlengstuk gebruikt worden en het borststuk diende ook als plessimeter. De meeste stethoscopen die na 1830 gemaakt werden, waren gebaseerd op de Piorry-design. Het toestel was zelfs inspiratiebron voor de "STETHOSCOOP SONG" van Sir Oliver Wendell Holmes (1809-1894). In 1866 schreef Pirorry een uitgebreid boek over plessimetrie

Niet lang na de introductie werd de stethoscoop op verschillende plaatsen gefabriceerd en waren er dus meerdere modellen verkrijgbaar, die elk een beetje van de andere verschilden. Ze hadden gemeenschappelijke kenmerken: min of meer cilindrisch, gemaakt van hardhout, met bepaalde problemen eigen aan de vorm. Sommige patiënten ervoeren het als oncomfortabel als deze harde voorwerpen op hun lichaam werden gedrukt, en nog vervelender was het rigide van het toestel waardoor zowel de arts als de patiënt verplicht waren zich in alle mogelijke bochten te wringen.

Auscultatie en percussie werden de hoekstenen van het fysisch onderzoek van de borst. In 1828 becommentarieerde John D. Goodman het tekstboek over fysieke diagnose van de Duitse arts Karl Gustave Schmalz (1775-1849):

"Een deel van zijn inleiding beslaat een uitstekend en duidelijk verslag over auscultatie en percussie als middel om ziekten van de borst te onderscheiden, en oren zijn ongetwijfeld zeer uitgesproken getuigen voor hun nut, behalve bij diegenen die te lui zijn om voordeel uit hun oren te halen."

extad/saturatiemeter.com

Bereken Je BMI

Geef je lengte en gewicht:
cm
kg