WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Ebola

ebola
Electronenmicroscopische foto van
 een ebola viruspartikel

Ebola is een dodelijk ziekte die wordt veroorzaakt door een virus van de groep van ebolavirussen van de familie filovirussen, primitieve RNA-virussen die nauw verwant zijn met het Marburgvirus.

Bij de mens zijn er 4 types van het ebolavirus die ziekte kunnen veroorzaken:

  • Bundibugyo virus (BDBV)
  • Soedan virus (SUDV)
  • TaÔ Forest virus (TAFV)
  • Ebola virus (EBOV, vroeger ZaÔre ebola virus genoemd)

Er bestaat nog een vijfde type van het ebola virus (het Reston ebola virus), maar dat veroorzaakt enkel ziekte bij apen

De eerste ebolauitbraken deden zich voor in 1976 in Zuid-Soedan en ZaÔre. De uitbraak in ZaÔre trad op na besmetting van een schooldirecteur die er net een trip naar de ebolarivier had opzitten en vermoedelijk daar de besmetting opliep. De Belg Peter Piot was medeontdekker van het tot dan toe onbekende virus.

Ebola uitbraak 2013-2015

Het virus komt regelmatig in het nieuws omwille van nieuwe uitbraken. In december 2013 begon een massale uitbraak in Liberia, Sierra Leone en Guinee (West-Afrika) met op 4 maart 2015 in totaal 23.934 geregistreerde gevallen, waarvan er 9.792 gestorven waren. Deze uitbraak is atypisch door het enorme aantal besmettingen (intussen al 8 maal meer dan alle andere uitbraken samen) en door het feit dat dit de eerste uitbraak is die niet in Centraal-Afrika plaatsvindt.

Het aantal gevallen stijgt nog altijd exponentieel met elke 3 tot 4 weken een verdubbeling van het aantal geregistreerde gevallen.

De ziekte is door reizen ook in kleine mate verspreid naar aangrenzende landen en ook naar Spanje (1 bekend geval) en de Verenigde Staten (4 gevallen).

Het eerste geval van deze ebola uitbraak was vermoedelijk een 2 jaar oude jongen in Guinee. Hij stierf op 6 december 2013.

ebola verspreiding
verspreiding ebola epidemie 2014

Alle geregistreerde besmettingen op 24 december 2014 per land:

  • Guinee: 3219 (2129 doden)
  • Liberia: 9249 (4117 doden)
  • Sierra Leone: 11466 (3546 doden)
  • Mali: 8 (6 doden)
  • Nigeria: 20 (8 doden)
  • Senegal: 1
  • Spanje: 1
  • Verenigd Koninkrijk: 1
  • Verenigde Staten: 4 (1 dode)

Onder de geÔnfecteerden zijn ook 521 gezondheidswerkers, waarvan er 272 hun werk met hun leven bekochten (cijfers 10/12/2014).

Er valt op te merken dat deze cijfers enkel de officieel geregistreerde gevallen betreft. De WHO schat dat het werkelijke aantal in de ernstig getroffen landen 2 tot zelfs 3 maal hoger ligt.

Ebola uitbraken

In het verleden hebben zich nog andere grote uitbraken voorgedaan:

start uitbraakplaatsaantal gevallenaantal dodensterfte percentageebola type
juni 1976 Zuid-Soedan28415153%SUDV
augustus 1976ZaÔre31828088%EBOV
1977
Congo
1
1
100%
EBOV
1979Soedan342265%SUDV
1994Gabon 5231 60%EBOV
1994
Ivoorkust
1
0
0%
TAFV
1995 ZaÔre 315254 81%EBOV
januari 1996 Gabon 3121 68%EBOV
juli 1996 Gabon60 4575%EBOV
1996
Zuid-Afrika
(via Gabon)
2
1
50%
EBOV
2000Oeganda 425 22453%SUDV
2001Gabon / Congo 124 97 78%EBOV
januari 2003 Congo 143 12890%, een triest recordEBOV
november 2003 Congo 352983%EBOV
2004 Soedan 17 741%SUDV
2005
Congo
12
10
83%
EBOV
2007 Congo 264 18771%EBOV
2007Oeganda 149 37 25%BDBV
2008Congo 3214 44%EBOV
2011Oeganda1
1
100%
SUDV
2012 Oeganda 24
1771%SUDV
2012 Oeganda 74
57%SUDV
2012 Congo5729
51%BDBV
december 2013 West-Afrika23.9689.80741%
(01/03/2015)
EBOV
2014 Congo 7042 60%EBOV

Daarnaast zijn ook nog enkele gevallen bekend van besmettingen in een lab en van besmettingen bij apen in quarantaine.

Besmetting

Nog steeds is het niet duidelijk waar het ebolavirus precies vandaan komt. Het virus kan op mensen worden overgebracht door apen en vleermuizen en men vermoedt dat vleermuizen het natuurlijke reservoir van het ebolavirus zijn. Er zijn gevallen bekend van besmetting door consumptie van besmet apenvlees.

Naast besmetting door dieren kunnen mensen ook geÔnfecteerd worden door lichaamssappen van besmette personen, zoals braaksel, uitwerpselen en bloed, maar ook via besmette objecten zoals naalden.

Het virus treedt het lichaam binnen via neus, mond, ogen en huidwonden. EbolapatiŽnten zijn enkel besmettelijk voor anderen als ze ziektetekens vertonen.

Besmetting via het water of de lucht werd nog niet aangetoond, maar men durft overdracht via druppels die in de lucht worden verspreid door niezen of hoesten niet uit te sluiten.

Na besmetting treedt het virus de lichaamscellen binnen, vermenigvuldigt het zich daar massaal en leidt tot celdood. Vooral de endotheelcellen (cellen die de bloedvaten aflijnen), sommige cellen van het immuunsysteem en levercellen worden aangetast.

Het ebolavirus kan enkele uren overleven op objecten en enkele dagen in lichaamsvocht.

Een herstelde patiŽnt verspreid geen ebola meer, maar nog 3 maanden na het herstel kan het virus aangetoond worden in het sperma van een herstelde man. Seksuele onthouding is dan ook sterk aan te raden gedurende deze periode.

Symptomen

Ebola veroorzaakt een ziektebeeld dat gekend is als (virale) hemorragische koorts, een ziektebeeld dat ook veroorzaakt kan worden door een hele reeks andere ziekteverwekkers.

De eerste symptomen beginnen 2 en 21 dagen na besmetting (meestal tussen 8 en 10 dagen) en lijken sterk op griepsymptomen: koorts, moeheid, spier- en gewrichtspijnen, hoofdpijn en pijnlijke keel.

Na de eerste fase verergeren de symptomen snel. De patiŽnt begint te braken en krijgt diarree en buikpijn. Vervolgens wordt hij kortademig en treedt pijn in de borstkas op.

Er is een verminderde bloedstolling en sommige patiŽnten ontwikkelen inwendige en uitwendige bloedingen, vijf tot zeven dagen na de eerste symptomen. Dit kan zich uiten als bloederig braken, ophoesten van bloed en bloederige diarree. Puntbloedingen in de huid, spontane blauwe plekken en bloedingen in het oogwit kunnen dan ook ontstaan.

De ziekte verloopt vaak fataal.

Sterfte treed meestal op tussen 6 en 16 dagen na het begin van de symptomen.

In de andere gevallen begint het herstel ťťn tot twee weken na het begin van de symptomen.

Diagnose

Ebola kan worden vermoed aan de hand van de symptomen die vertoond worden, maar kan niet onderscheiden worden van andere verwekkers van (virale) hemorragische koorts, zoals Marburgvirus, dengue en malaria.

De diagnose van ebola wordt bevestigd door het aantonen van de virusdeeltjes of het aantonen van antistoffen tegen het virus in het bloed.

Behandeling

Er bestaat geen geneesmiddel dat het virus kan doden. De behandeling van ebola is dan ook ondersteunend en bestaat voornamelijk uit het toedienen van vocht via een infuus.

Bloedtransfusie kan nodig blijken.

Koortswerende en pijnstillende medicijnen kunnen worden toegediend en indien nodig kunnen secundaire infecties behandeld worden met antibiotica.

In de massale West-Afrikaanse uitbraak van 2013-2015 werden enkele experimentele medicijnen gebruikt om enkele patiŽnten te behandelen. De patiŽntengroep was echter te klein (<20 behandelde patiŽnten, waarvan er een aantal stierven) om conclusies te verbinden aan de werkzaamheid van de medicijnen.

Een bloedtransfusie van een ebolaoverlever kan mogelijks de overlevingskans van een ebola slachtoffer in sterke mate verhogen door de aanwezigheid van antistoffen in het bloed van de overlever.

Prognose

Afhankelijk van de virusstam loopt de sterfte op tussen 25 tot 90%. De ebolauitbraak van 2013-2015 had een sterfte cijfer van 40%.

Bij de overlevenden kunnen blijvende letsels aanwezig blijven, zoals gehoorverlies, haarverlies, teelbalontsteking, blijvende spier- en gewrichtspijn, overgevoeligheid aan licht en blindheid.

Preventie

Er is momenteel nog geen ebola vaccin beschikbaar, maar door de uitbraak van 2013-2015 zijn wordt er momenteel koortsachtig naar gezocht.

Preventie richt zich voornamelijk op het voorkomen van de verspreiding bij een uitbraak. Ebola patiŽnten moeten hiervoor in strikte quarantaine geplaatst worden en elk direct contact moet uitgesloten worden.

Bereken Je BMI

Geef je lengte en gewicht:
cm
kg