WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Het begin

Het begin

De allereerste weegschaal was de menselijke hand, waarop het te wegen materiaal gelegd werd en dan beoordeeld. Het nut van de weegschaal in de Geneeskunde werd door de eeuwen heen becommentarieerd, obesitas is van alle tijden.                  

Prehistorie

Beeldjes uit de pre-historie vervaardigd uit ivoor, kalksteen of terracotta toonden duidelijk aan dat obesitas zo'n 35.000 jaar geleden al bekend was. De wetenschappers denken echter dat dit opslaan van een teveel aan energie eigenlijk een overlevingsmiddel was om zich op de volgende hongersnood voor te bereiden

20.000 v.C.


Het meest bekende voorbeeld van obesitas is de 'Venus van Willendorf', een 11-centimeter groot beeldje dat in 1908 door de Oostenrijkse archeoloog Josef Szombathy (1853-1943) gevonden werd. Het vertoonde een abdominale obesitas en hangende borsten.

5.500 v.C.

image001.jpg

Een ander voorbeeld van obesitas uit de oudheid was 'Zittende moedergodin van Çatalhöyük', een neolithisch beeld van een onbekende kunstenaar. Dit vruchtbaarheidssymbool werd in 1961 door de Britse archeoloog James Mellaart (1925-2012) in het Turkse Çatal Hüyük opgegraven.

5.000 v.C.


De Babyloniërs en de Egyptenaren gebruikten echte weegschalen, eenvoudige gelijkarmige balansen met onderhangende schalen. Het te wegen materiaal werd op een schaal gelegd en vergeleken met de gewichten op de andere schaal. Vooral de Babyloniërs hadden een goed georganiseerd systeem van maten en gewichten. Hun priesters bewaarden de normstandaarden voor gewichten en vergeleken deze regelmatig met de gewichten die voor de verkoop werden gebruikt. De eerste weegschaal was waarschijnlijk afgeleid van het juk, men had namelijk ontdekt dat twee gelijke massa's in balans bleven als ze aan een in het midden ondersteunde balk werden opgehangen.

4.500 v.C.

De Grieken en de Hebreeuwers werkten met doelgerichte ijkingen. Men vond geschriften over verkopen gebaseerd op het gewicht met een nauwkeurigheid van minder dan 1 gram.


In Mesopotamië gebruikte men balansen uit rechte stukken hout, in het midden opgehangen aan een koord. Aan de uiteinden van de houten stok werden gaten geboord, waardoor koorden werden geleid met onderaan schalen.

3.400 v.C.

De ‘pek’ ter grootte van 0,71 gram was de kleinste gewichtseenheid in Egypte, in Athene werd duizend jaar later zelfs gewogen met een minimum eenheid van 0,05 gram.

3000 v.C.

image005.jpg

Het is een genetisch voordeel om gemakkelijk dik te worden in tijden van schaarste. Dit werd in de geschiedenis geïllustreerd bij volkeren die eeuwenlang in schaarste leefden en meer voedsel tot hun beschikking kregen. Het bekendste fenomeen hiervan waren de mensen van het eiland Nauru in de buurt van Australië. Het eiland lag ver van het vaste land en was zo'n drieduizend jaar geleden enkel met grote kano's bereikbaar. De eerste bewoners van Nauru waren tot die grote oversteek in staat, omdat zij het weinige voedsel snel opsloegen als vet en dit weer langzaam verbrandden. Jaren later nam de welvaart toe, ondermeer door de fosfaatontginning op het eiland, waardoor men er Westers ging eten met een toename van vetten en koolhydraten. Dat dit niet met hun natuurlijke aanleg strookte, blijkt uit het feit dat 90% van de mensen op Nauru overgewicht hadden en 40% diabetes, wat het hoogste aantal ter wereld was.

2.400 v.C.


In de Indus-vallei werden de eerste echte weegschalen gevonden. Gelijkmatige, gepolijste stenen blokjes werden als gewichten gebruikt. Hoewel de blokjes geen markeringen droegen, was hun gewicht het veelvoud van een gemeenschappelijke noemer. Ze bestonden uit meerdere steensoorten van verschillende dichtheid.

1.878 v.C.

In Egypte vond men weegschalen, met tekens bekraste stenen die hun gewicht aanduidden en het Egyptische hiëroglief-symbool voor goud, wat aanduidde dat Egyptische kooplui een vastgelegd weegsysteem gebruikten voor het catalogeren van goud.

image001_8.png

De vroegste afbeelding van een weegschaal is waarschijnlijk de Egyptische voorstelling van het wegen van de ziel van de doden tegenover een standaard van goddelijke waarheid. Dit werd in een van de vroegste religieuze boeken ontdekt, het Egyptische boek van de dood. De Egyptische balans overleefde de eeuwen tot aan de moderne tijden en werd meer dan drieduizend jaar niet verbeterd. Ze bestond uit een balk met kabels aan de uiteinden, een kleine inkerving zorgde ervoor dat de balans altijd in evenwicht was. De oude Egyptenaren beschouwden obesitas als een ziekte, ze schilderden hun vijanden steeds af als obese personen.Hoewel obesitas helemaal geen schoonheidsideaal was in Egypte, kwam het er toch heel veel voor. Bezorgd om hun dieet en gezondheid braakten de Egyptenaren en zetten ze zichzelf tot driemaal per maand lavementen.


Oude Egyptische reliëfs tonen af en toe zwaarlijvige mensen, zoals de kok in het graf van Ankh-ma-Hor (6de Dynastie, 2340-2180 v. C.) en een dikke man in het graf van Mereruka (6de Dynastie, 2345-2182v.C.) (foto hierboven), genietend van het voedsel dat zijn magere knecht hem opdiende.

Reconstructies van de huidplooien van koninklijke mummies wezen erop dat sommigen echt vet waren, zoals koningin Hatsjepsoet (1479-1458 v.C.) en Koning Ramses III (1194-1164 v.C.).

image003_10.png

De prachtige gravure hierboven is het duidelijkste bewijs dat de oude Egyptenaren reeds met een gelijkarmige balans en gewichten werkten.

860 v.C.

image002_5.png image004_2.png

In het boek 'Scales and Weights' van de Duitse cardioloog Bruno Kisch (1890-1966) staat een afbeelding van het Assyrisch reliëf van Koning Ashurnasirpal II (884-859 v. C.), die een balans met gelijke armen gebruikte.

750 v.C.


De Indische chirurg Sushruta (800v.C.-?) relateerde obesitas al aan diabetes en hartproblemen, om dit alles te voorkomen raadde hij fysieke arbeid aan.

560 v.C.

image002_74.jpg

Een bord uit klei met een afbeelding van een balans, waarschijnlijk van Spartaanse origine.

400 v.C.

Hippocrates (460-370 v.C.) wist al dat de plotse dood vaker voorkwam bij zwaarlijvige dan bij magere mannen, wat de vader van de geneeskunde trouwens vermeldde in zijn geschriften:

"Corpulentie is niet alleen een ziekte, maar ook de voorbode van andere aandoeningen."

Griekse artsen, meestal leerlingen van Hippocrates, merkten ook op dat obesitas bij vrouwen oorzaak was van onregelmatige menstruaties en onvruchtbaarheid.

400 v.C.

image006_1.png
 
De Griekse Steelyard verbeterde de eenvoudige weegschalen, door het toevoegen van een glijdende gewicht verbeterde de precisie. Het eerste waargenomen weegtoestel dat afweek van de gekende balans verscheen in 400 v.C. en stond bekend onder de naam Bismar. Het bestond uit een houten staaf met een groot gewicht op het einde. Aan de andere zijde was een haak om de goederen te wegen. De gebruiker schoof een touw of metalen lus over de stang tot die in evenwicht bleef. Op een reeks inkepingen kon het juiste gewicht afgelezen worden. Het toestel was niet bijzonder nauwkeurig.

390 v.C.

Misschien wel het meest bekende voorbeeld van een balans gebruikte de Gallische leider Brennus rond 390 voor Christus nadat hij Rome had veroverd en een losgeld van 1000 pond goud eiste. Toen de Romeinen erover klaagden dat Brennus vaste gewichten gebruikte, gooide hij zijn zwaard bovenop de gewichten en riep hij

"Wee de overwonnenen!"

300 v.C.

image007_1.png

Aristoteles (384-322 v.C.) veroordeelde de Bismar als een instrument van bedrog, maar toch verspreidde het zich wereldwijd onder verschillende namen. De Noormannen noemden het de Auncel, in Rusland was het de Bezmen, in India en in het Verre Oosten noemde men het de Dhari.

300 v.C.

image007.gif 

In de Babylonische Talmud werd beschreven hoe Rabbi Eliezer ben Horkunus een grote hoeveelheid abdominaal vet chirurgisch liet verwijderen.

250 v.C.

image008_1.png
 
De Griekse wiskundige Archimedes (287-212 v.C.) documenteerde de onderliggende relatie tussen kracht, lading en afstand vanaf het draaipunt. De wet van Archimedes over hefbomen overleeft in de wet van evenwicht:

“Inspanning vermenigvuldigd met de lengte van de inspanningsarm is gelijk aan de belasting vermenigvuldigd met de lengte van de belastingsarm, waarbij de inspanningsarm gelijk is aan de afstand van draaipunt tot het punt van de toegepaste inspanning en waarbij de belastingsarm gelijk is aan de afstand van het draaipunt tot het midden van het laadgewicht."

image009.png

"Geef me een hefboom die lang genoeg is en een plaats om op te staan en ik zal de wereld verplaatsen." (Archimedes 230 v.C.)

200 v.C.

image010.png
 
De Romeinen vonden hun Steelyard uit in 200 v.C. Het toestel bestond uit een ijzeren balk met een glijdende massa die een tegengewicht vormde voor de lading en was meestal vervaardigd uit brons. Veel instrumenten waren bijzonder attractief, met het tegengewicht in de vorm van de hoofden van goden, mannen, vrouwen of dieren. De Steelyard was een goedkoop, compact en nauwkeurig instrument. Het Romeinse principe wordt nog steeds gebruikt voor steelyards gemonteerd op moderne mechanische platform weegschalen. De Romeinen en Grieken gebruikten tarwezaad als gewichtseenheid om andere zaken te wegen. Een hoeveelheid X van een product was gelijk aan een graanhoeveelheid X om de balans in evenwicht te houden. De Arabieren verbeterden deze techniek en bepaalden gewichtsstandaarden voor goud, zilver en edelstenen. De Grieken en de Romeinen gebruikten metalen balansen, meestal brons, met ring-en-gat pivotering, een systeem dat hen minder nauwkeurig maakte dan de betere Egyptische balansen, omdat de ring ging ronddraaien in het gat.

extad/peakflowmeter.be