WebiMed.net

Medische Informatie en Gezondheid

Geschiedenis van de weegschaal en van obesitas

Het begin

De allereerste weegschaal was de menselijke hand, waarop het te wegen materiaal gelegd werd en dan beoordeeld. Het nut van de weegschaal in de Geneeskunde werd door de eeuwen heen becommentarieerd, obesitas is van alle tijden.                  

Prehistorie

Beeldjes uit de pre-historie vervaardigd uit ivoor, kalksteen of terracotta toonden duidelijk aan dat obesitas zo'n 35.000 jaar geleden al bekend was. De wetenschappers denken echter dat dit opslaan van een teveel aan energie eigenlijk een overlevingsmiddel was om zich op de volgende hongersnood voor te bereiden

20.000 v.C.


Het meest bekende voorbeeld van obesitas is de 'Venus van Willendorf', een 11-centimeter groot beeldje dat in 1908 door de Oostenrijkse archeoloog Josef Szombathy (1853-1943) gevonden werd. Het vertoonde een abdominale obesitas en hangende borsten.

5.500 v.C.

image001.jpg

Een ander voorbeeld van obesitas uit de oudheid was 'Zittende moedergodin van «atalhŲyŁk', een neolithisch beeld van een onbekende kunstenaar. Dit vruchtbaarheidssymbool werd in 1961 door de Britse archeoloog James Mellaart (1925-2012) in het Turkse «atal HŁyŁk opgegraven.

5.000 v.C.


De BabyloniŽrs en de Egyptenaren gebruikten echte weegschalen, eenvoudige gelijkarmige balansen met onderhangende schalen. Het te wegen materiaal werd op een schaal gelegd en vergeleken met de gewichten op de andere schaal. Vooral de BabyloniŽrs hadden een goed georganiseerd systeem van maten en gewichten. Hun priesters bewaarden de normstandaarden voor gewichten en vergeleken deze regelmatig met de gewichten die voor de verkoop werden gebruikt. De eerste weegschaal was waarschijnlijk afgeleid van het juk, men had namelijk ontdekt dat twee gelijke massa's in balans bleven als ze aan een in het midden ondersteunde balk werden opgehangen.

4.500 v.C.

De Grieken en de Hebreeuwers werkten met doelgerichte ijkingen. Men vond geschriften over verkopen gebaseerd op het gewicht met een nauwkeurigheid van minder dan 1 gram.


In MesopotamiŽ gebruikte men balansen uit rechte stukken hout, in het midden opgehangen aan een koord. Aan de uiteinden van de houten stok werden gaten geboord, waardoor koorden werden geleid met onderaan schalen.

3.400 v.C.

De Ďpekí ter grootte van 0,71 gram was de kleinste gewichtseenheid in Egypte, in Athene werd duizend jaar later zelfs gewogen met een minimum eenheid van 0,05 gram.

3000 v.C.

image005.jpg

Het is een genetisch voordeel om gemakkelijk dik te worden in tijden van schaarste. Dit werd in de geschiedenis geÔllustreerd bij volkeren die eeuwenlang in schaarste leefden en meer voedsel tot hun beschikking kregen. Het bekendste fenomeen hiervan waren de mensen van het eiland Nauru in de buurt van AustraliŽ. Het eiland lag ver van het vaste land en was zo'n drieduizend jaar geleden enkel met grote kano's bereikbaar. De eerste bewoners van Nauru waren tot die grote oversteek in staat, omdat zij het weinige voedsel snel opsloegen als vet en dit weer langzaam verbrandden. Jaren later nam de welvaart toe, ondermeer door de fosfaatontginning op het eiland, waardoor men er Westers ging eten met een toename van vetten en koolhydraten. Dat dit niet met hun natuurlijke aanleg strookte, blijkt uit het feit dat 90% van de mensen op Nauru overgewicht hadden en 40% diabetes, wat het hoogste aantal ter wereld was.

2.400 v.C.


In de Indus-vallei werden de eerste echte weegschalen gevonden. Gelijkmatige, gepolijste stenen blokjes werden als gewichten gebruikt. Hoewel de blokjes geen markeringen droegen, was hun gewicht het veelvoud van een gemeenschappelijke noemer. Ze bestonden uit meerdere steensoorten van verschillende dichtheid.

1.878 v.C.

In Egypte vond men weegschalen, met tekens bekraste stenen die hun gewicht aanduidden en het Egyptische hiŽroglief-symbool voor goud, wat aanduidde dat Egyptische kooplui een vastgelegd weegsysteem gebruikten voor het catalogeren van goud.

image001_8.png

De vroegste afbeelding van een weegschaal is waarschijnlijk de Egyptische voorstelling van het wegen van de ziel van de doden tegenover een standaard van goddelijke waarheid. Dit werd in een van de vroegste religieuze boeken ontdekt, het Egyptische boek van de dood. De Egyptische balans overleefde de eeuwen tot aan de moderne tijden en werd meer dan drieduizend jaar niet verbeterd. Ze bestond uit een balk met kabels aan de uiteinden, een kleine inkerving zorgde ervoor dat de balans altijd in evenwicht was. De oude Egyptenaren beschouwden obesitas als een ziekte, ze schilderden hun vijanden steeds af als obese personen.Hoewel obesitas helemaal geen schoonheidsideaal was in Egypte, kwam het er toch heel veel voor. Bezorgd om hun dieet en gezondheid braakten de Egyptenaren en zetten ze zichzelf tot driemaal per maand lavementen.


Oude Egyptische reliŽfs tonen af en toe zwaarlijvige mensen, zoals de kok in het graf van Ankh-ma-Hor (6de Dynastie, 2340-2180 v. C.) en een dikke man in het graf van Mereruka (6de Dynastie, 2345-2182v.C.) (foto hierboven), genietend van het voedsel dat zijn magere knecht hem opdiende.