Geschiedenis van de telegeneeskunde
Inleiding
Meer en meer artikels tonen de voordelen aan van Telegeneeskunde, een nieuwe tak van de klassieke geneeskunde, die vooral te danken is aan de ontwikkeling van nieuwe communicatietechnieken.
De technologische evolutie in informatie- en communicatietechnologie biedt nieuwe mogelijkheden voor het uitoefenen van geneeskunde en voor de samenwerking tussen de verschillende partijen betrokken bij gezondheidszorg.
Een exacte definitie geven van de term Telegeneeskunde is ondoenbaar, net zoals het domein niet precies kan worden afgebakend. Ruw gesteld, is telegeneeskunde het gebruik van telecommunicatietechnologie voor medische diagnose en zorgverstrekking waarbij verschillende betrokkenen zich op een andere plaats bevinden, en/of niet op hetzelfde ogenblik aanwezig zijn.
Telegeneeskunde wordt door de Telemedicine Information Exchange (1997) omschreven als “het gebruik van elektronische signalen om medische gegevens te transfereren van een zijde naar de andere via het internet, intranet, PC’s, satelieten of videoconferencing met als doel de gezindheidszorg te verbeteren”.
Jim Reid van zijn kant definieerde in 1996 in zijn werk “A Telemedicine Primer: Understanding the Issues” telegeneeskunde als “het gebruik van geavanceerde telecommunicatietechnieken om gezondheidsinformatie uit te wisselen en gezondheidsdiensten te leveren over alle geografische, tijds-, sociale en culturele grenzen heen.”
Volgens het rapport van het Telemedicine Congress uit 1997 “kan telegeneeskunde de toegang betekenen tot gezondheidszorg waar voordien weinig beschikbaar was. In spoedgevallen kan deze toegang het verschil maken tussen leven en dood. Vooral in die gevallen waar snelle reactietijd en gespecialiseerde zorg noodzakelijk is kan de beschikbaarheid van telegeneeskunde kritiek zijn. Een specialist uit het North Carolina University Hospital was bijvoorbeeld in staat van op afstand een haarlijn wervelfractuur bij een patiënt te diagnosticeren door het gebruik van een telegeneeskunde videosysteem. Het leven van de patiënt werd gered omdat de behandeling on-site gebeurde zonder dat de patiënt naar de specialist moest vervoerd worden, die op grote afstand was.”
Het rapport voegde daaraan toe “Telegeneeskunde heeft eveneens het potentieel om het leveren van gezondheidshulp in de Verenigde Staten te verbeteren door een breed scala van diensten aan te bieden, zoals radiologie, mentale gezondheidszorg en dermatologie aan onder bediende gemeenschappen en personen in zowel stedelijke als landelijke gebieden. "
Telegeneeskunde kan in de toekomst de uitvoering van geneeskunde en de organisatie van de gezondheidszorg grondig wijzigen. De overheid moet daarom enerzijds de reglementering aanpassen zodat deze nieuwe technologieën nuttig kunnen worden gebruikt en zelfs aangemoedigd worden. Anderzijds moet de overheid erover waken dat het gaat om wijzigingen ten goede, en maatregelen nemen ter bescherming van de bevolking tegen mogelijke problemen.
Ook binnen de definitie van telegeneeskunde, zijn er tal van toepassingen mogelijk.
Bij tele-consultatie zoekt een patiënt het advies op van een arts zonder dat er een fysisch contact is tussen deze beiden. Het kan bijvoorbeeld gaan om een adviesvraag via een e-mail die de patiënt tot de arts richt, of om een videoconferentie-opstelling waarbij een arts vanop afstand met de patiënt kan spreken en de patiënt zelfs kan zien.
Bij tele-expertise vraagt de ene arts advies aan een andere arts (die zich op afstand bevindt) over de diagnose, preventie of behandeling voor een specifieke patiënt. Die eerste arts is de contactpersoon van de patiënt, en de patiënt zelf is over het algemeen niet dadelijk betrokken bij de adviesvraag. In de meeste gevallen zullen daarvoor documenten (delen van het medische dossier, inclusief eventueel beelden) worden uitgewisseld of vanop afstand worden getoond.
Bij tele-monitoring worden fysische, biologische of klinische parameters van een patiënt gemeten op de plaats waar die patiënt op dat ogenblik verblijft (typisch in een thuissituatie) en dadelijk of op een later tijdstip doorgezonden voor verwerking of opslag. Een mogelijke toepassing is het meten van vitale parameters bij chronisch zieken om daaruit nauwkeuriger te bepalen wanneer fysisch contact met een zorgverlener nodig is. In het algemeen voert de patiënt of een mantelzorger de metingen uit, zonder assistentie van een professionele zorgverlener. Het is niet noodzakelijk, en in de praktijk onwaarschijnlijk, dat de metingen ogenblikkelijk geïnterpreteerd worden door een arts of andere zorgverstrekker, gezien in de geavanceerde systemen het creëren van alerts mogelijk is.
Bij tele-coaching wordt vanop afstand fysiotherapie of psychologische hulp geboden.
Bij tele-zorg wordt van op afstand zorg aangeboden aan oudere mensen of aan mensen in minder goede fysieke staat, zodat ze zelfstandig in hun eigen huis kunnen blijven wonen waarbij er geen direct contact is met de zorgverlener.
Bij tele-diagnose wordt vanop afstand een diagnose gesteld, voornamelijk toegepast in onherbergzame gebieden.
Bij tele-radiologie worden de resultaten van medische beeldvorming van het ene punt naar het andere verzonden.
Bij tele-chirurgie kan de chirurg vanop afstand en met de hulp van robots operaties uitvoeren.