Geschiedenis van de Stethoscoop - Deel IV
De monaurale stethoscopen worden nu nog altijd regelmatig gebruikt om de hartslag van ongeboren baby’s te beluisteren. In het verder verloop van de tijd werden vele andere stethoscopen ontwikkeld, gemaakt uit verschillende materialen zoals houtsoorten (dennehout, ebbehout, cederhout), metalen buizen, gutta-percha (een soort plastiek), ivoor, metaal, rubber.
Eén van de andere vroege gebruikers van de stethoscoop was de gynaecoloog Dr. Granville, die er in 1817 eentje had gekocht van Laennec.
Deze stethoscoop is de zogenoemde derde versie van de Laennec stethoscoop, heel waarschijnlijk ontwikkeld in Engeland, ca 1820
Andere artsen namen de methode van Laennec spoedig over en in 1820 eisten sommige patiënten zelfs dat hun arts hen met een stethoscoop moest onderzoeken. Een arts zonder stethoscoop liep het risico ervan verdacht te worden dat hij niet bij zijn tijd bleef.
Sir James McGrigor
Sir James McGrigor (1771-1858) wordt beschouwd als de vader van de “Royal Army Medical Corps”, die dat hele departement ook grondig hervormde. Zo introduceerde hij in 1821 de stethoscoop, richtte hij veldhospitalen op voor soldaten die gewond werden tijdens de strijd en verbeterde hij de standaarden van netheid en hygiëne.
Zelfs nu de populariteit van de stethoscoop bleef stijgen, waren er toch nog heel wat twijfels. Sommige artsen waren bezorgd om dwaas over te komen als zij zich aanboden met een houten cilinder in het oor. Anderen beweerden dat de stethoscoop ongemakkelijk om meenemen was en stelden in vraag of hij werkelijk effectiever was dan het directe luisteren met de oren.
Sir John Forbes
Sir John Forbes (1787-1861) was een uitmuntend Schots arts en beroemd omwille van zijn Engelse vertaling van Laennec’s “De L'Auscultation Mediate”. Toen hij met de vertaling begon, geloofde John Forbes niet in percussie of auscultatie. In de eerste editie van zijn boek schreef hij dan ook: `... dat hij (de stethoscoop), niettegenstaande zijn waarde, ooit algemeen gebruikt gaat worden, betwijfel ik...' Hij baseerde deze opinie op de moeilijkheden om het gebruik van de stethoscoop aan te leren en ervaring te winnen. Ook schreef hij: `... de voordelige applicatie vraagt veel tijd, en veroorzaakt heel wat problemen voor zowel de patiënt als de arts...'.
Het originele werk van Laennec bevatte verschillende casussen, die het belang van auscultatie en percussie om tot een finale diagnose te komen, documenteerden. Forbes “vergat” deze gevallen in zijn eerste vertaling. Het was enkel toen hij het werk beëindigde dat hij gefascineerd werd door het idee dat auscultatie en percussie werkelijk een groot inzicht gaven over borstziekten. Hij beloofde dat hij zijn werk zou herzien als er een tweede editie van Laennecs boek zou gepubliceerd worden. Dat gebeurde uiteraard en Forbes includeerde in zijn nieuwe vertaling de volledige geschiedenis van de gevallen van Auenbrugger, Corvisart en Laennec. Tussen 1821 en 1834 publiceerde hij die vertaling in vier edities. Uiteraard werd hij een groot voorstander van het gebruik van de stethoscoop. Hij was de lijfarts van Queen Victoria. Forbes vermeldde in zijn publicaties ook dat Dr James Clark en Dr William Henry Duncan van Edinburgh de enige tijdsgenoten waren die auscultatie een eerlijke kans hadden gegeven.
Thomas Davies
Thomas Davies (1792-1839) was in Engeland één van de eerste stethoscoopgebruikers Hij studeerde bij Laennec maar had nog een andere link met hem. Beiden waren namelijk Kelten en vooral Laennec had grote interesse in de Bretoense taal, die hij met Welsh vergeleek als hij met Davies sprak. In 1824 opende Davies een praktijk in Londen, waar hij ook lezingen hield over long- en hartziekten, die nadien in de “London Medical Gazette” gepubliceerd werden. Na zijn dood in 1839 zette zijn zoon Herbert Davies (1818–1885) zijn interesse in stethoscopie verder door er de akoestische kenmerken van te bestuderen en ook zijn kleinzoon Arthur Templar Davies (1858–1929) werd een bekend longarts.
Thomas Hodgkin
De Britse arts Thomas Hodgkin (1798-1866) was eveneens een vroege stethoscoopgebruiker. Tussen 1820 en 1821 had hij samen met Laennec gestudeerd en in 1822 publiceerde hij een boek over het gebruik van de stethoscoop. Hij wordt beschouwd als één van de meest prominente pathologen uit die tijd en tevens als pionier van de preventieve geneeskunde. Het meest bekend is hij omwille van zijn eerste verslag, in 1832, over de ziekte van Hodgkin, een vorm van lymfoom en bloedziekte, die 33 jaar later naar hem werd genoemd.
Een abstract uit de London Times van 19 december 1824: "A wonderful instrument called de stethoscope, invented a few months ago ... is now in complete vogue in Paris." (Een schitterend instrument, de stethoscoop genoemd, enkele maanden geleden uitgevonden …. is nu volop in de mode in Parijs).
Auguste François Chomel
Auguste François Chomel (1788-1858) volgde Laennec in 1827 op als hoofd Klinische Geneeskunde in “l’Hôpital de La Charité”. Als leerling van Laennec was ook hij uiteraard een groot voorstander van auscultatie. Hij was een belangrijk lid van de beweging pathologische anatomie, die gebaseerd was op het wetenschappelijk onderzoek van Bichat, Laennec en Bayle. In 1828 beschreef hij als eerste een type van acute polyneuritis, dat later bekend werd als het syndroom van Guilain-Baré-Strohl.
Gezien auscultatie meer en meer gebruikt werd, begon de stethoscoop een compactere en draagbare vorm aan te nemen. Er werden heel wat verbeteringen gedaan aan de stethoscoop van Laennec, de meest opmerkelijke was die van Pierre Adolphe Piorry in 1828. Piorry voegde aan de stethoscoop een ander diagnostisch instrument toe, de "plessimeter", een plaatje uit ivoor, metaal of glas waarop een arts, bij indirecte percussie, met een percussiehamer klopt om de toon bij het aankloppen helder en gelijkmatig te maken.
Pierre Adolphe Piorry
Pierre Adolphe Piorry (1794-1879) was een Frans arts die de plessimeter uitvond, een toestelletje om de interne organen bij percussie te onderzoeken en was eveneens de bedenker van de termen toxine, toxemie en septicemie. In 1816 behaalde hij zijn doktersdiploma met het eindwerk « Du danger de la lecture des livres de médecine par les gens du monde ! ». De uitvinding van de stehoscoop door Laennex in 1816 en het werk « De l'Auscultation Médiate », inspireerden hem om eveneens een bijdrage te doen aan de percussie. Zijn opzoekingen resulteerden in 1826 in het op punt stellen van de plessimeter, die hij beschrijft in zijn werk uit 1828 ”De la Percussion Mediate”.
Een typische plessimeter ontwikkelde door Piorry, circa 1826
De origenele Piorry stethoscoop was gemaakt van hout en had een ivoren oor- en borststuk, circa 1828. De stethoscoop kon gebruikt worden met of zonder verlengstuk. Het borststuk kon ook als plessimeter gebruikt worden. De meeste stethoscopen die na 1830 gemaakt werden, waren gebaseerd op de Piorry design. Het toestel was zelfs inspiratiebron voor "STETHOSCOOP SONG" van Sir Oliver Wendell Holmes. In 1866 schreef Pirorry een uitgebreid boek over plessimetrie
Niet lang na zijn introductie werd de stethoscoop op verschillende plaatsen gefabriceerd. Er waren dus verschillende toestellen verkrijgbaar, die elk een beetje van de andere verschilden. Al deze toestellen hadden gemeenschappelijke kenmerken: ze waren min of meer cilindrisch, gemaakt van hardhout, met bepaalde problemen eigen aan de vorm. Sommige patiënten ervoeren het als oncomfortabel als deze harde voorwerpen op hun lichaam gedrukt werden, en nog storender was de stijfheid van het toestel waardoor zowel de arts als de patiënt verplicht waren zich voor een onderzoek in alle mogelijke bochten te wringen.
Auscultatie en percussie werden hoekstenen van het fysisch onderzoek van de borst. In 1828 becommentarieerde John D. Goodman een tekstboek over fysieke diagnose geschreven door Karl Gustavas Schmalz: "Een deel van zijn inleiding wordt ingenomen door een uitstekend en duidelijk verslag over auscultatie en percussie als middel om de ziekten van de borst te onderscheiden, en oren zijn ongetwijfeld zeer uitgesproken getuigenen voor hun nut, behalve bij diegenen die te lui zijn om voordeel uit hun oren te halen."