Hartfalen: Oorzaken en Risicofactoren
Hartfalen ontwikkelt zich dikwijls nadat andere omstandigheden het hart beschadigden of verzwakten. Na verloop van tijd is het hart niet meer in staat te voldoen aan de normale behoeften waarvoor het gevraagd wordt om het bloed door rest van het lichaam te pompen. De voornaamste pompkamers van het hart (de ventrikels) kunnen stijf worden en zich niet volledig vullen tussen twee hartslagen in. De hartspier kan eveneens verzwakken en de ventrikels kunnen uitzetten (dilateren) tot op dat punt waarop het hart het bloed niet meer op efficiënte wijze door het lichaam kan pompen. De term "congestief hartfalen" komt voort uit het feit dat bloed opgeslagen wordt in, of verstopt geraakt in de lever, het abdomen, de lagere extremiteiten en de longen.
Hartfalen kan zich verwikkelen in de linkerzijde, de rechterzijde of beide zijden van het hart. Hartfalen begint typisch aan de linkerzijde, vooral in de linker ventrikel, de voornaamste pompkamer van het hart.
Eender welke van de volgende toestanden kan schade of verzwakking van het hart veroorzaken en daardoor ook hartfalen. Sommige kunnen zonder dat men het weet aanwezig zijn:
- Hartvaatziekte en hartaanval. Hartvaatziekte is de meest voorkomende vorm van hartziekte en de meest voorkomende oorzaak van hartfalen. In de loop van de tijd venauwen de arteriën die het hart van bloed voorzien door een opbouw van vettige afzettingen, een proces dat men atherosclerose noemt. Bloed vloeit traag door vernauwde arteriën, waardoor sommige delen van de hartspier zwak worden en chronisch verstoken blijven van zuurstofrijk bloed. In sommige gevallen is de bloedstroom naar de spier net voldoende om de spier levend te houden, maar functioneert ze niet meer naar behoren. Een hartaanval treedt op als de door de vettige afzettingen gevormde plakken afbreken. Dit veroorzaakt een bloedklonter die de bloedsttroom naar een deel van de hartspier blokkeert, waardoor de pompmogelijkheden van het hart verzwakt worden.
- Hoge bloeddruk (hypertensie). Bloeddruk is de kracht waarmee het bloed door het hart door de arteriën gepompt wordt. Indien de bloeddruk hoog is, moet het hart harder werken dan het zou moeten om het bloed door het lichaam te laten circuleren. In de loop van de tijd kan de hartspier dikker worden als compensatie voor het extra werk dat het moet uitvoeren, waardoor het hart groter wordt. De hartspier kan eventueel of te stijf of te zwak worden om het bloed effectief te pompen.
- Defecte hartkleppen. De kleppen van het hart zorgen ervoor dat het bloed in de juiste richting door het hart vloeit. Een beschadigde klep, als gevolg van een hartdefect, hartvaatziekte of hartinfectie, dwingt het hart om harder te werken om het bloed de laten stromen zoals het hoort. In de loop van de tijd kan dit extra werk het hart verzwakken. Defecte hartkleppen kunnen echter hersteld worden, als dit tijdig ontdekt wordt.
- Schade aan de hartspier (cardiomyopathie). Sommige van de vele oorzaken van schade aan de hartspier, ook cardiomyopathie genoemd, zijn infecties, alcoholmisbruik en de toxische effecten van drugs zoals cocaine of sommige medicamenten gebruikt voor chemotherapie. Daar bovenop kunnen ook ziekten van het hele lichaan, zoals lupus of schildklierproblemen de hartspier beschadigen.
- Myocarditis. Myocarditis is een ontsteking van de hartspier. Het wordt meestal veroorzaakt door een virus en kan tot linkszijdig hartfalen leiden.
- Aangeboren hartdefecten (congenitale hartdefecten). Indien het hart en zijn kamers of kleppen niet correct gevormd werden, moeten de gezonde delen van het hart harder werken om het bloed door het hart te pompen, wat op zijn beurt tot hartfalen kan leiden.
- Abnormale hartritmes (hart arrhythmiën). Abnormale hartritmes kunnen er oorzaak van zijn dat het hart te snel klopt. Dit zorgt voor extra werk van het hart. In de loop der tijd kan het hart daardoor verzwakken, wat leidt tot hartfalen. Een trage hartslag kan voorkomen dat het hart genoeg bloed over het hele lichaam pompt en kan eveneens tot hartfalen leiden.
- Andere ziektes. Chronische ziektes zoals diabetes, ernstige anemie, hyperthyroïdisme, hypothyroïdisme, emfyseem, lupus, hemochromatosis en de opbouw van proteïnen in de spieren (amyloïdosis) kunnen eveneens bijdragen tot hartfalen. Oorzaken van acuut hartfalen zijn virussen die de hartspier aanvallen, ernstige infecties, allergische reacties, bloedklonters in de longen, het gebruik van sommige medicatie of elke ziekte die het hele lichaam aantast.
Risicofactoren
Eén enkele risicofactor kan voldoende zijn om hartfalen te veroorzaken, maar een combinatie van factoren verhoogt het risico.
- Hoge bloeddruk. Het hart werkt harder dan het zou moeten als de bloeddruk hoog is.
- Hartvaatziekte. Vernauwde arteriën kunnen de toevoer van zuurstofrijk bloed naar het hart limiteren, wat resulteert in een verzwakte hartspier.
- Hartaanval. Beschadiging van de hartspier door een hartaanval kan betekenen dat het hart niet langer kan pompen zoals het zou moeten doen.
- Onregelmatige hartslag. Deze abnormale ritmes kunnen zorgen voor extra werk voor het hart, waardoor de hartspier verzwakt.
- Diabetes. Diabetes verhoogt het risico op hoge bloeddruk en hartvaatziekte.
- Sommige diabetesmedicatie. Van de diabetesmedicatie rosiglitazone en pioglitazone werd gerapporteerd dat ze het risico op hartfalen verhoogden. Stop echter niet op je eentje met het innemen van deze medicatie. Bespreek dit me je arts.
- Slaapapneu. De onmogelijkheid om ‘s nachts op de juiste manier te ademen, resulteert in lage bloedzuurstofwaarden en een verhoogd risico op abnormale hartritmes. Beide problemen kunnen het hart verzwakken.
- Congenitale hartdefect. Sommige mensen die hartfalen ontwikkelen, werden geboren met structurele hartdefecten.
- Virussen. Een virale infectie kan de hartspier beschadigen.
- Alcoholgebruik. Te veel alcohol drinken kan de hartspier verzwakken en leiden tot hartfalen.
- Nierproblemen. Deze kunnen bijdragen tot hartfalen omdat vele ervan leiden tot hoge bloeddruk en vochtretentie.