Sponsor

rdsm

Geschiedenis van bloedgasanalyse

1725

image002_35.jpg

Vincenzo Menghini (1704-1759) toonde aan de Universiteit van Bologna aan dat erythrocieten een opmerkelijke hoeveelheid ijzer bevatten en plasma niet.

1754

image003_5.jpg

De in Frankrijk geboren Schotse fysicus en chemicus Joseph Black (1728-1799), professor chemie aan de universiteit van Glasgow, ontdekte dat uitgeademde lucht CO2 bevatte. Hij toonde aan dat grote hoeveelheden van een gas, dat hij "fixed air" (koolstofdioxide) noemde, bekomen werden bij het verwarmen van verzuurde kalk. Hij was de eerste die bewees dat hetzelfde gas aanwezig was in uitgeademde lucht.

1760

image005_6.jpg

Johann Heinrich Lambert (1728-1777), een Duits-Zwitserse astronoom, wiskundige, natuurkundige en filosoof, beschreef als eerste de relatie van de absorptie van licht en de hoeveelheid absorberende stof.

image007_6.jpg

De door Lambert bedachte fotometer. Het licht uit de lamp rechts op de tekening werd door een absorptiecel gestuurd, terwijl de linker lamp een referentiebron was. De fotometer werd zo geplaatst dat de waargenomen intensiteit van de twee lichtbronnen dezelfde was. 

1768

image010_15.jpg

De basisiteit van bloed werd via titratie en kleurindicators in Parijs ontdekt door Hilaire Marin Rouelle (1718-1779), een Frans scheikundige.

1772

image012_11.jpg

De Zweedse chemicus en apotheker Carl Wilhelm Scheele (1742-1786) ontdekte de scheikundige elementen zuurstof en stikstof. Slechts in 1777 publiceerde hij hierover het boek 'Chemische Abhandlung von der Luft und dem Feuer'. Die late publicatie is hem echter zuur opgebroken. Net zo min als Priestley (1733-1804), begreep hij dat hun gas zich combineerde met brandstof tijdens het verbranden of de ademhaling, omdat zij geloofden in flogiston, een denkbeeldige stof die bij verbranding zou vrijkomen.

1774

image014_11.jpg

Amper twee jaar later immers ontdekte ook de Engelse chemicus, filosoof en theoloog  Joseph Priestley (1733-1804) zuurstof als element. Maar omdat Priestley zijn werk  "An Account of Further Discoveries in Air" in 1775 publiceerde, dus twee jaar voor Scheele, wordt Priestley algemeen aanzien als ontdekker van zuurstof. Priestley woonde naast een brouwerij en begon zich te interesseren voor het afvalgas van de fermentatie, dat hij dan ook onderzocht. Zo ontdekte hij dat het gas dat afgegeven werd door het verwarmen van kwikoxide een veel grotere vlam veroorzaakte dan normaal in open lucht. In 1774 toonde hij aan dat dit gas niet alleen voor verbranding essentieel was, maar eveneens voor de ademhaling en het groen worden van planten. Priestley toonde als eerste aan dat normale lucht, waarin een kaars niet langer zou branden en een muis niet langer zou leven, zijn vorige vitale eigenschappen kon herwinnen indien groene planten binnen een verzegelde kamer bewaard werden. Hij slaagde erin om 10 nieuwe gassen te isoleren, waaronder stikstofoxide en koolstofmonoxide, hij vond de koolzuurhoudende dranken uit, het vlakgommetje en het invriezen.

1774

image008_3_png.jpg

De Franse scheikundige Antoine Lavoisier (1743-1794) rapporteerde op 14 april 1774 aan de l'Académie Française dat metalen zoals fosfor en zwavel aan gewicht wonnen indien ze samen met een bestanddeel van lucht verbrand werden. Later dat jaar kreeg Lavoisier in Parijs het bezoek van Priestley, die beschreven had hoe hij een nieuw gas genereerde waarin een kaars met een veel helderder licht kon branden dan gewoonlijk. Lavoisier realiseerde zich toen dat het het gas van Priestley uit eenvoudige lucht kwam, dat zich gebonden had aan fosfor en zwavel. Hij realiseerde zich dat lucht twee verschillende onderdelen bevatte: eentje kon men inademen, wat hij "air éminemment respirable" noemde, het ander was niet in te ademen.

1777

image016_9.jpg

In 1777 realiseerde Antoine Lavoisier (1743-1794) dat de "fixed air" van Joseph Black (1728-1799) een onderdeel van koolstof moest zijn en dat het geproduceerd werd door de ademhaling en door verbranding.

image020_11.jpg

Samen met de mathematicus Pierre Simon de Laplace (1749-1827) concludeerde Lavoisier dat het genereren van hitte in een koolvuur in principe hetzelfde was als dat wat in het lichaam gebeurde. Beide processen vereisten het nieuwe gas van Priestley en Lavoisier noemde het nu zuurstof, dat tot de productie van koolstofdioxide en water leidde en dat uiteindelijk dezelfde hoeveelheid hitte opleverde per eenheid verbruikte zuurstof.

1791

image022_7.jpg

In 1791 werd het huis van Joseph Priestley (1733-1804) in brand gestoken en werd zijn laboratorium vernield door een royalistische enggeestige menigte die razend was omwille van zijn steun aan de Franse revolutie. In 1794 emigreerde hij met zijn familie naar Pennsylvania, waar hij een grote invloed had op zijn goede vriend Thomas Jefferson (1743-1826), de derde president van de Verenigde Staten.

1794

image024_4.jpg

Ondanks het feit dat hij beschouwd werd als de grootste Franse scheikundige, die o.a. de juiste chemische werking van ademhaling en verbranding beschreef, werd Antoine Lavoisier (1743-1794) in 1794 op de guillotine onthoofd.

1799

image026_4.jpg

De eerste die zowel zuurstof als koolstofdioxide in het bloed documenteerde was de Britse scheikundige Sir Humphrey Davy (1778-1829), die in 1799 de resultaten publiceerde van zijn extractie proces.


1800-1899 >>