Cardiologisch onderzoek: 1891-1895
1891
De Schotse cardioloog Sir James McKenzie (1853-1925) publiceerde een eerste artikel over de veneuze pols. De onderzoeken deed hij met zijn zelf ontwikkelde 'polygraaf', waarmee hij op berookt papier grafische opnames maakte van de veneuze pulsatie in de nek, de arteriële pols of de apex beat. Door zijn ontdekking van extra systolen ontdekte McKenzie eveneens dat de hartkamers in de verkeerde volgorde konden kloppen, hoewel dit pas algemeen aanvaard werd toen professor Cushny dat in een demonstratie aantoonde.
Zijn publicaties: 'The Study of the Pulse' (1902); 'Diseases of the Heart' (1908); 'Symptoms And Their Interpretation' (1909); 'Principles of Diagnosis and Treatment in Heart Infections' (1916); 'The Future of Medicine' (1919); 'Heart Disease in Pregnancy' (1923); 'Angina Pectoris' (1923).
In 1906 verbeterde McKenzie zijn polygraaf met de hulp van de horlogemaker Sebastian Shaw en deze nieuwe inktpoligraaf maakte hem op slag wereldberoemd.
1891
Samen met Maurice Hanriot (1854-1933), Professor Scheikunde, ontwikkelde de Parijse fysioloog Charles Robert Richet (1850-1936) een methode voor het bepalen van de respiratoire uitwisseling, zowel de zuurstofconsumptie als de koolstofdioxideproductie, waarbij drie gelijkaardige grote 'wet-gas' meters gebruikt werden: eentje mat de ingeademde lucht, de tweede de uitgeademde lucht en de derde de uitgeademde lucht na absorptie van het koolstofdioxide in een aangepaste absorbeerder. Het verschil in meting tussen de tweede en de derde meter toonde de hoeveelheid koolstofdioxide aan die gedurende een bepaalde tijd geëlimineerd werd.
De methode van Hanriot en Richet werd niet algemeen aanvaard, omdat bij gasmeters speciale oorzaken van fouten zijn, die in de beschreven opstelling moeilijk of zelfs onmogelijk kunnen voorkomen.
1891
De Duitse Professor Fysiologie Carl Friedrich Wilhelm Ludwig (1816-1895) stichtte in Leipzig het 'Physiological Institute', dat zich toespitste op histologie, fysiologische scheikunde en de fysische studie van fysiologische problemen.
1891
De Britse fysiologen William Bayliss (1860-1924) en Edward Starling (1866-1927) van de 'University College London' verbeterden de capillaire elektrometer van Sanderson en Page. Zij koppelden de terminals aan de rechterhand en de huid over de topslag en toonden een tri-fasische variatie aan die elke hartslag begeleidde, eerder dan voorafging. Deze afbuigingen werden later P, QRS en T genoemd. Bayliss WM, Starling EH. 'On the electrical variations of the heart in man.' Proc Phys Soc (14th November) in J Physiol (London) 1891;13
Zij demonstreerden eveneens een vertraging van ongeveer 0.13 seconden tussen atriële stimulatie en ventriculaire depolarisatie (later het PR interval genoemd). 'On the electromotive phenomena of the mammalian heart.' Proc Phys Soc (21st March) in J Physiol (London) 1891;12:xx-xxi
1891
De Oostenrijkse fysioloog Maximilian Ruppert Franz von Frey (1852-1932) bestudeerde de betekenis van het gevoel en leverde de eerst begrijpelijke informatie over het cutaan gevoel. Hij bevestigde het bestaan van plaatsen voor hitte-, koude-, druk- en pijnwaarneming en bestudeerde de differentiële gevoeligheden van elk. Van 1876 tot 1897 verrichtte hij onderzoek in het fysiologielabo van Professor Carl Ludwig in Leipzig. Hij ontwierp een eigen sfygmograaf en zijn eerste onderzoeken betroffen het circulatie systeem. Later ontwikkelde hij een eerste prototype van een hart-longmachine.
Sphygmograaf van Frey is uitgerust met een opnametrommel met een omtrek van 250 mm. De polsgolf kan op verschillende manieren gemeten worden: a) via een chronometer met vervangbare trommel en een tijdsregistratie van 1/5 seconde, b) door directe transmissie op eender welk ander toestel
1901
De Zwitserse arts, farmacoloog en fysioloog Jules Alfred Jacquet (1865-1937) ontwikkelde heel wat medische toestellen waaronder deze 'Cardiosphygmograaf'. Bij de dood van zijn vader nam hij diens uurwerkfabriek over en toverde ze om in een bedrijf voor gespecialiseerde, wetenschappelijke precisie techniek
1892
De Canadese arts William Osler (1849-1919) wordt zowat beschouwd als één van de grootste iconen van de moderne Geneeskunde. In zijn tekstboek verklaarde hij het concept van atherosclerose en arteriosclerose en hun relatie met de nierfunctie evenals hun sfygmografische manifestaties. Zijn grootste bijdrage aan de Geneeskunde was dat hij er bij zijn studenten op aandrong dat ze moesten leren uit het bekijken van en spreken met hun patiënten. Heel wat aandoeningen werden naar hem genoemd: het 'Osler's sign', een artificiële hoge systolische bloeddrukmeting als gevolg van de calcificatie van arherosclerotische arteriën. Of het 'Osler's manoeuvre', bij pseudohypertensie is de bloeddruk gemeten met een sfygmomanometer artificieel hoog omwille van de calicificatie van de arteriële wand. 'Osler's manoeuvre' neemt een patiënt met een palpabele maar polsloze radiale arterie terwijl de cuff opgeblazen is boven de systolische druk.
1892
De Franse Professor Louis Henri Vaquez (1860-1936) werd vooral bekend omwille van zijn werken over hematologie en zijn onderzoek van hartziekten. Hij beschreef als eerste de bloedziekte 'polycythema vera', later de 'Osler-Vaquez ziekte' genoemd. Hij herkende ook als eerste het verband tussen de 'Stokes-Adams attack' en de interferentie met de 'bundel van Hus', waardoor een dissonant kloppen van de atria veroorzaakt werd in relatie met die van de ventrikels. Zijn onderzoek was ook toegespitst op cardiale arrhytmieën en hoge bloeddruk. Hij was stichter en uitgever van het tijdschrift 'Archives des maladies du coeur, vaissaux et du sang'. Hij onderging een belangrijke invloed van de Franse cardioloog Pierre Potain (1825-1901). Enkele van zijn bekende publicaties: 'Sur une forme spéciale de cyanose s'accompagnant d'hyperglobulie excessive et persistante.' Comptes rendus de la Société de biologie, Paris, 1892, 44: 384-388 ; 'Les arythmies.' Paris, J. Baillière, 1911 ; 'Maladies du coeur.' Paris, 1920; 2nd edition, 1928; 'Les troubles du rythme cardiaque', geschreven samen met Edouard Donzelot (1884-1960); Paris, 1926.
1893
Willem Einthoven introduceerde de term 'elektrocardiogram' tijdens een meeting van de 'Dutch Medical Association'. Einthoven W: Nieuwe methoden voor klinisch onderzoek [New methods for klinische investigation]. Ned T Geneesk 29 II: 263-286, 1893
1893
De Poolse arts Theodore Dunin (1854-1909) onderzocht het mechanisme van het begin van hypertensie in de loop van atherosclerose. Gebaseerd op meer dan 1000 experimenten, concludeerde hij dat verhoogde bloeddruk gekoppeld was aan de storingen in het lipiden metabolisme. Hij deed ook studies op het vlak van de zogenoemde functionele hypertensie. In 1893 analyseerde hij de oorzaken van de degeneratieve laesies van het hart, het 'loslaten' van de 'myocardiocytes' genoemd.
1893
De verbeterde sfygmograaf van Crumach, gecopieerd door Meurisse en Mathieu
1894
In zijn werk 'Pulse Sensations' revolteerde William Ewart tegen het gebruik van de sfygmograaf. Hij ging zelfs zo ver door te melden dat het voelen van de pols met de nodige fysiologische kennis, meer openbaarde dan de meting met de sfygmograaf.
1894
De Duitse fysioloog Theodor Engelmann (1843-1909), hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en een student van Donders, deed onderzoek naar het contractie-proces, dat voor het eerst een juist inzicht in het wezen van de spiercontractie verschafte, de elektriciteitsontwikkeling in spieren en zenuwen, onderzocht protoplasma en de zuurstofopname van lagere organismen en de invloed van wit of gekleurd licht op de bewegingen van bacteriën. Hij gebruikte daarvoor optische instrumenten die hij zelf had ontwikkeld. Hij noteerde geïsoleerde contracties van de ventrikels bij de blootgelegde harten van kikkers en noemde ze 'extrasystoles'
1894
Het principe van het gesloten-circuit systeem van Regnault en Reiset werd in 1894 op mensen toegepast door de Duitse fysioloog en scheikundige Ernst Felix Immanuel Hoppe-Seyler (1825-1895). De koolstofdioxide werd uit de lucht geabsorbeerd door een kaliumcarbonaat oplossing en de zuurstof werd in het systeem toegelaten via een gasmeter. De koolstofdioxide werd nadien uit de kaliumcarbonaat oplossing verwijderd met zwavelzuur en geabsorbeerd in een toestel voor koolstofdioxide dat dan gewogen werd. De zuurstofwaarden werden bekomen door de metingen van de gasmeter en vanuit een analyse van de lucht in de respiratiekamer. De respiratiekamer van Hoppe-Seyler had een capaciteit van 4,8 m³
1895
De Italiaanse fysioloog Angelo Mosso (1846-1910) ontwikkelde zijn eigen sphygmograaf.
Sphygmograaf van Mosso. Gewicht: 3,100 kg.
1895
Door het gebruik van een verbeterde elektrometer en een correctieformule onderscheidde Willem Einthoven, onafhankelijk van Burch, vijf deviaties die hij P, Q, R, S en T noemde.
Einthoven W. 'Ueber die Form des menschlichen Electrocardiogramms.' Arch f d Ges Physiol 1895;60:101-123
Waarom PQRST en niet ABCDE? De vier afleidingen voor de correctieformule werden ABCD genoemd en de 5 afgeleide deviaties PQRST. De keuze van P is een wiskundige conventie (zoals ook gebruikt door Du Bois-Reymond in zijn galvanometer's 'disturbance curve' 50 jaar eerder) door letters te gebruiken uit de tweede helft van het alfabet. N heeft in de wiskunde een andere betekenis en O werd gebruikt voor de oorsprong van Cartesiaanse coördinaten. Eigenlijk gebruikte Einthoven O ..... X om de tijdlijn op zijn diagrammen aan te duiden. P is eenvoudigweg de volgende letter. Heel wat werk werd verricht om de de echte golfvorm van het ECG te onthullen door het uitsluiten van het dempend effect van de bewegende delen in de versterkers en het gebruik van correctieformules. Indien u kijkt naar het diagram in de publicatie van Einthoven uit 1895 zal u zien hoe goed die van de snaar galvanometer opnames gelijken op die van de huidige elektrocardiogrammen. Het beeld van het PQRST diagram werd getoond om aangenomen te worden door de onderzoekers als een juiste representatie van de onderliggende vorm. Het was dan ook niet meer dan normaal dat dezelfde benaming gebruikt werd toen de meer geavanceerde toestellen gebruikt werden.
1895
Samen met zijn collega Sondén ontwierp de Finse fysioloog Robert Tigerstedt (1853-1923) in Stockholm een grote kamer voor het meten van het gas metabolisme. In de ruimte van 100m³ konden meerdere personen plaats nemen, die echter enkel de koolstofdioxide productie bepaalde.
1895
Op 28 december 1895 presenteerde Wilhelm Röntgen (1845-1923) aan de 'Würzberg Physical and Medical Society' een eerste verhandeling over de eigenschappen van X-stralen. Het nieuws verspreidde zich zeer vlug, vooral toen één week later, op 6 januari 1896, de 'London Standard' wereldwijd een telegram verspreidde
1895
De Duitse fysioloog Otto Franck publiceerde zijn klassieker 'Zür Dynamik des Herzmüskels', waarin hij beschreef hoe bij het geïsoleerd hart van een kikker met afgebonden aorta, een progressief verhogen van de diastolische druk van de ventriculaire wand een progressieve verhoging veroorzaakte van de maximale druk tijdens de contractie.